Print deze pagina

FiscAlert september 2008 | jrg 13 nr 7 | p.12-15

Nu of nooit: trek uw ziektekosten af

Dit jaar is de aftrek van ziektekosten op punten gewijzigd. Met ingang van 2009 vervalt de huidige aftrekregeling helemaal en worden de specifieke ziektekosten alleen nog voor een kleine groep belastingbetalers aftrekbaar. Daarom: profiteer ervan nu het nog kan.

Sinds 1 januari is aftrek van de zorgverzekeringspremie die u voor uw basispakket betaalt niet meer mogelijk (dus ook geen vast bedrag, zoals tot en met 2007 nog het geval was). Ook de aftrek van de inkomensafhankelijke bijdrage voor de zorgverzekeringswet (IAB Zvw) is komen te vervallen. Bovendien geldt met ingang van dit jaar een eigen risico van 150 euro, waardoor alleen de ziektekosten boven het eigen risico aftrekbaar zijn.
Al lijkt het er op dat de regeling dit jaar al enorm is ingekrompen, schijn bedriegt. Tegenover het wegvallen van bovenstaande aftrekposten staat namelijk een forse verlaging van de drempel. Waren de niet vergoede ziektekosten in 2007 nog aftrekbaar voorzover ze de 11,5 procent van het drempelinkomen overstegen — met een minimum van 793 euro (voor fiscaal partners het dubbele) —, in 2008 kunt u alle niet vergoede ziektekosten boven de drempel (1,65 procent van uw drempelinkomen) aftrekken en is het minimum verlaagd tot 115 euro (het dubbele bedrag voor fiscaal partners). Voor velen zal de aftrek van ziektekosten daardoor in 2008 eerder hoger dan lager uitvallen in vergelijking met 2007.

LET OP: Met ingang van 2008 hoeft in de aangifte bij de aftrekbare ziektekosten géén rekening meer te worden gehouden met ontvangen of terugbetaalde zorgtoeslag.

Nieuwe regeling
Maar de vreugde zal niet van lange duur zijn. Door het kabinet wordt namelijk ijverig gewerkt aan een versobering van de ziektekostenaftrek per 2009. Onder de bestaande regeling komen mensen in aanmerking voor een — soms aanzienlijke — aftrekpost, zonder dat daar werkelijk aanleiding voor is. Neem bijvoorbeeld de extra aftrek wegens ‘chronische ziekte’ als u dure brillen of contactlenzen koopt (een mogelijkheid waar FiscAlert u met enige regelmaat op wijst). Daarom wordt de regeling afgeschaft en vervangen door een pakket maatregelen voor werkelijk chronisch zieken en gehandicapten (de groep die het echt nodig heeft):

• een toeslag van € 100 tot € 450 per jaar, afhankelijk van het zorggebruik (wordt automatisch uitgekeerd door het CAK)
• een lagere eigen AWBZ-bijdrage voor wonen in een AWBZ-instelling en voor thuiszorg (wordt automatisch geregeld door CAK)
• een fiscale regeling voor voorgeschreven medicijnen, hulpmiddelen (uitgezonderd brillen), woningaanpassing of andere aanpassingen, vervoer van zieke of invalide, diëten op doktersvoorschrift, extra gezinshulp, extra uitgaven voor kleding en beddengoed, medische hulp, verpleging en reiskosten ziekenbezoek
• een inkomenscompensatie van € 150 voor ouderen en € 225 voor arbeidsongeschikten

TIP: Dit jaar is het laatste jaar waarin u nog veel zorgkosten kunt aftrekken. Maak er dus gebruik van. Koop nu lenzen of een (lees)bril als u dat al van plan was. Hou wel rekening met de drempel en doe het zo snel mogelijk, want aan het eind van het jaar zult u nummertjes moeten trekken.

Het is onmogelijk om een volledig overzicht te geven van wat u nu en straks nog aan ziektekosten kunt aftrekken. Daarom hebben we de belangrijkste aftrekbare ziektekosten voor u op een rij gezet (Zie het kader ‘Wat kunt u aftrekken?’). Daarbij hebben we meteen aangegeven of deze onder de algemene buitengewone uitgaven, specifieke buitengewone uitgaven of overige buitengewone uitgaven vallen. Dat onderscheid moeten we maken, omdat specifieke buitengewone uitgaven meetellen voor het vaststellen van het recht op de aftrek voor ‘chronisch zieken’ en voor de extra aftrek van 113 procent.

Vaste aftrek
In 2008 kunt u nog in aanmerking komen voor de vaste aftrek van 821 euro als u op 1 januari 2008 65 jaar of ouder was, of nog geen 65 maar door arbeidsongeschiktheid niet in staat om minimaal 55 procent van het inkomen te verdienen dat andere personen in vergelijkbare omstandigheden krijgen. Bent u nog geen 65 en heeft u ook geen recht op de arbeidsongeschiktsheidsaftrek? Dan kunt u nog recht hebben op de zogenaamde ‘chronisch-ziekenaftrek’ (eveneens 821 euro) als u méér dan 325 euro uitgeeft binnen de groep ziektekosten, die worden aangeduid met de term ‘specifieke uitgaven’ (zie de tabel in het kader ‘Wat kunt u aftrekken?’). Geeft u binnen deze groep 325 euro of meer uit, dan heeft u niet alleen aftrek van deze kosten, maar daar bovenop nog een extra aftrekpost van 821 euro. Ook voor ieder kind waarvoor u 325 euro of meer aan specifieke uitgaven betaalt, heeft u recht op de extra aftrekpost van 821 euro. Met ingang van 2009 vervalt deze vaste aftrek en komt er een inkomenscompensatie voor in de plaats.

LET OP: Het eigen risico van € 150 mag u niet meetellen bij de berekening. Alleen wat u méér uitgeeft dan € 325 aan specifieke ziektekosten geeft recht op de vaste aftrek.

Factor
Als uw drempelinkomen in 2008 (voor fiscaal partners is dat het gezamenlijke drempelinkomen) niet hoger is dan 31.589 euro mag u de kosten van de specifieke uitgaven verhogen met 113 procent over dat bedrag, ofwel een vermenigvuldigingsfactor van 2,13. Deze factor geldt ook als u minder dan 325 euro uitgeeft, maar pas op: de verhoging telt niet mee voor de bepaling van de 325-eurogrens! Met ingang van 2009 houden alleen 65-plussers nog een vermenigvuldigingsfactor, maar nog niet bekend is hoe hoog deze zal zijn.

CONCLUSIE

Met ingang van 2009 behoort de huidige — ‘riante’ — aftrekregeling voor buitengewone uitgaven tot het verleden. Wie een nieuwe bril of lenzen nodig heeft, doet er dus goed aan die nog in 2008 aan te schaffen. Vanwege de lage drempel die alleen in 2008 voor iedereen geldt, geldt ook voor andere ziektekosten dat u ze beter in dit jaar kunt laten uitvoeren dan in 2009 (een niet of slechts gedeeltelijk vergoede gebitsrenovatie bijvoorbeeld). Wacht niet tot het laatste moment, want de wachtlijsten voor behandelingen zullen naar alle waarschijnlijkheid snel vollopen.

 

WAT KUNT U AFTREKKEN?

 

kostenpost	aftrekbaar in 2008?	in 2008 aftrekbaar onder	aftrekbaar in 2009?
premie basisverzekering	nee	n.v.t.	nee
premie aanvullende verzekering	ja	algemeen	nee
premie tandartsverzekering	ja	algemeen	nee
door u betaalde premie basisverzekering van uw kind	nee	n.v.t.	nee
door u betaalde premie aanvullende en tandartsverzekering van uw kind	ja	n.v.t.	nee
inkomensafhankelijke bijdrage zvw	nee	n.v.t.	nee
gecombineerde reis- en ongevallenverzekering	ja	overig	onbekend
huisapotheek	ja	specifiek	nee
voorgeschreven medicijnen	ja	specifiek	ja
hulpmiddelen (incl. reparatiekosten), bijvoorbeeld bril, lenzen, hoorapparaat (incl. batterijen), rollator, rolstoel, scootmobiel, kunstgebit, steunzolen, orthopedisch schoeisel, steunkousen	ja	specifiek	ja, maar brillen niet
kosten thuiszorg	ja	specifiek	nee
eigen bijdrage awbz-inrichting	ja	specifiek	nee
aanpassing woning	ja	specifiek	ja
vervoer zieke, werkelijke kosten	ja	specifiek	ja
reiskosten ziekenbezoek	ja	overig	ja
dieet volgens tabel	ja	specifiek	ja
dieet niet voorkomend in tabel	nee	n.v.t.	nee
extra uitgaven voor kleding en beddengoed	ja	specifiek	ja
kronen en bruggen	ja	overig	ja
extra gezinshulp	ja	specifiek/ gezinshulp	ja
plastische chirurgie	ja	overig	ja
dokterskosten/specialist	ja	overig	ja
kraamhulp/verloskundige	ja	overig	nee
pedicure bij medische noodzaak	ja	overig	ja
alternatieve genezers (bijvoorbeeld chiropractor, acupuncturist, homeopaat)	ja	overig	ja
kosten verblijf ziekenhuis	ja	overig	ja
therapeutisch sporten	ja	overig	ja
contributie kruisvereniging (niet rode kruis)	ja	overig	onbekend
eigen bijdrage verschuldigd door persoonsgebonden budgethouder voor awbz-zorg	ja	specifiek	nee
premie natura-uitvaartverzekering	ja	overig	nee
bed met verstelbaar hoofd- en voeteneind	nee	n.v.t.	nee
fiets met trapondersteuning	nee	n.v.t.	nee
kosten uitvaart ouder	nee	n.v.t.	nee
kosten uitvaart fiscaal partner	ja	overig	nee
kosten uitvaart kind	ja	overig	nee

 

(1) alleen als uw kind jonger is dan 27 en zelf de kosten niet kon betalen
(2) alleen het deel dat van toepassing is op de ziektekosten (in de praktijk 50%)
(3) vast bedrag van € 23 per persoon
(4) onder voorwaarden
(5) aftrekbaar als de zieke, met wie de bezoeker een gemeenschappelijke huishouding voert, langer dan een maand verpleegd wordt bij een reisafstand groter dan 10 km (€ 0,20 per autokilometer, of de werkelijke kosten van openbaar vervoer of taxi)
(6) alleen als de ziekte minimaal een jaar geduurd heeft of naar verwachting gaat duren; wie bijvoorbeeld in oktober ziek wordt en naar verwachting meer dan een jaar ziek blijft, trekt over oktober tot en met december 3/12 af van € 300 (of van € 750 als de extra kosten meer zullen bedragen dan € 600)
(7) alleen aftrekbaar voorzover hoger dan inkomensafhankelijke drempel (er moeten bovendien gedagtekende facturen zijn met naam en adres van de gezinshulp)
(8) de behandeling moet aantoonbaar in rechtstreeks verband staan met lichamelijke of psychische stoornissen (uitsluitend ‘verfraaiing’ valt daar dus niet onder)
(9) alleen als behandeling plaatsvindt door een arts of onder toezicht/op voorschrift van een arts
(10) aftrek van therapeutische yogalessen, sportlessen e.d. is alleen mogelijk als de lessen plaatsvinden onder directe medische begeleiding of medisch toezicht, dan wel op voorschrift van een arts waarbij sprake is van medische controle of begeleiding (het hebben van een medisch advies alleen is dus niet voldoende)
(11) alleen als uw kind jonger was dan 27

LET OP: Kosten die voor aftrek in aanmerking komen zijn alleen aftrekbaar voorzover ze niet worden vergoed en voorzover ze niet vallen onder het verplichte eigen risico van € 150.

ZO BEREKENT U UW AFTREK

U kunt alleen de bedragen aftrekken die boven uw drempel uitkomen. Voor de bepaling van die drempel wordt gekeken naar het zogenaamde ‘drempelinkomen’: uw inkomen in de boxen 1 (inkomen uit werk en woning), 2 (inkomen uit aanmerkelijk belang) en 3 (inkomen uit sparen en beleggen, ofwel 4% * vermogen na aftrek vrijstelling) samen, vóór aftrek van persoonsgebonden aftrekposten. Die laatste zijn onder andere de aftrekposten ‘buitengewone uitgaven’, ‘giften’, ‘scholingsuitgaven’ en ‘levensonderhoud voor kinderen die nog geen 30 jaar zijn’. In 2008 geldt een percentage van 1,65%, in 2009 wordt dat opgetrokken tot 5,75% voor inkomens boven de ZVW-grens (circa € 32.000).

Voorbeeld 1: bril in 2008
Een gezin, bestaande uit vader, moeder en twee kinderen, heeft een drempelinkomen van € 50.000. Alle gezinsleden hebben in 2008 een nieuwe bril nodig. Stel dat elke bril € 330 kost en dat de kosten van brillen niet worden vergoed door de verzekering. Hoe aantrekkelijk is het dan om in 2008 een bril te kopen? Als voor een gezinslid voor meer dan € 325 wordt uitgegeven aan specifieke ziektekosten, zoals een bril, dan mag behalve de kosten van de bril nog eens € 821 extra worden afgetrokken. Dat levert de volgende optelsom op.

 

kosten brillen (4 * € 330)	€ 1.320
huisapotheek (4*23)	€ 92
extra aftrek (4 * € 821)	€ 3.284
TOTAAL	€ 4.696
AF: drempel (1,65% * € 50.000)	-/- € 825
aftrekpost	3.871

 

Het nog in 2008 kopen van vier brillen levert dus netto (belastingteruggaaf à 42% * 3.871 =) € 1.626 op. Aangezien de aanschafprijs van de brillen samen € 1.320 was, houdt dit gezin geld over! In 2009 is de aftrek voor brillen en de extra aftrek voor chronisch zieken afgeschaft en moet iedereen de kosten van een bril zelf betalen, laat staan dat u geld toe krijgt.

TIP: Kies een bril die, na aftrek van de vergoeding door de zorgverzekeraar, u minimaal € 303 euro kost. Samen met de vaste aftrek voor de huisapotheek geeft u € 326 uit, waardoor u € 821 extra mag aftrekken.

LET OP: 65-plussers en mensen die meer dan 45% arbeidsongeschikt zijn, hebben altijd recht op de extra aftrek van € 821.

Voorbeeld 2: gebitsrenovatie
U bent jonger dan 65 en moet nodig naar de tandarts voor een gebitsrenovatie. U heeft geen aanvullende verzekering en ook geen tandartsverzekering. Het bedrag voor de renovatie van € 1.500 komt daarom geheel voor eigen rekening. Verder bent u zo gezond als een vis. Uw drempelinkomen bedraagt € 36.000. Uw aftrekbare ziektekosten bestaan uit € 1.500 kosten gebitsrenovatie (geen kosten wegens chronische ziekte, maar wel aftrekbaar als overige ziektekosten) plus de € 23 voor de huisapotheek, ofwel in totaal € 1.523. De drempel bedraagt 1,65% * € 36.000 = € 594. U kunt in 2008 (1.523 – 594 =) € 929 aftrekken tegen 42%, waardoor uw voordeel (42% * 929 =) € 390bedraagt. In 2009 wordt de drempel opgetrokken naar 5,75% van het drempelinkomen. Zou u de gebitsrenovatie uitstellen tot volgend jaar, dan haalt u de drempel van (5,75% * 36.000 =) € 2.070 niet en kunt u niet profiteren van de aftrek.

Voorbeeld 3: deel kosten vergoed
Van uw ziektekosten (€ 2.500) valt € 1.500 onder de dekking van de verzekering. U krijgt echter niet € 1.500 vergoed, maar (1.500 – 150 =) € 1.350 vanwege het verplichte eigen risico. U kunt nog € 1.000 als aftrekbare ziektekosten opvoeren. Dus ook al is het verplichte eigen risico wel voor uw rekening, u mag dat bedrag niet opvoeren.

TIP: Plan uw medische behandeling nog dit jaar. U heeft dan minder last van de drempel of zelfs het vervallen van de aftrek.

Print deze pagina